Vitaminler nelerdir?

Vitaminler, doğal gıda maddeleri içinde az miktarlarda bulunan, organik maddeler grubudur. Yeterli miktarda alınmamaları durumunda hastalıklar gibi olumsuzluklar ortaya çıkabilir.

Kısaca özetlemek gerekirse; vücudun kendi başına üretmediği ve yiyecekler aracılığı ile vücuda alınması gereken gerekli organik bileşenlere denir.

Yeterli vitamin aldığınızdan emin olmanın en iyi yolu, meyve ve sebze içeren geniş bir yelpazedeki farklı gıdalarla beslenmektedir.

İnsanlar için gerekli 13 farklı vitamin bulunmaktadır.

Vitaminler Listesi

A vitamini

  • Retinol, retinal ve (beta karoten dahil) karotenoidler olarak da adlandırılırlar.
  • A vitamini yağda çözünen bir vitamindir.
  • Eksikliği gece körlüğü ve korneada kuruluk sonucu göz bozukluklarına yol açabilir.
  • A vitamini alabileceğiniz iyi kaynakları şunlardır: Karaciğer, balık yağı, havuç, brokoli, tatlı patates, tereyağı, lahana, ıspanak, kabak, lahana, bazı peynirler, yumurta, kayısı, kavun, süt.

A vitamini hakkında daha detaylı bilgiye ve A vitamin içeren besinlerin daha geniş bir listesine ilgili yazımızdan ulaşabilirsiniz.

B1 Vitamini

  • Kimyasal adı tiamindir.
  • B1 vitamini suda çözünen vitaminlerdendir.
  • Eksikliği durumunda Wernicke-Korsakoff sendromuna yolaçabilir.
  • İyi miktarda B1 vitamini içeren besin kaynakları şunlardır: maya, tahıl taneleri, ayçiçeği tohumu, kahverengi pirinç, tam tahıllı çavdar, kuşkonmaz, lahana, karnabahar, patates, portakal, karaciğer ve yumurta.

B vitaminleri hakkında daha detaylı bilgiyi ve B vitaminleri içeren yiyeceklerin daha geniş bir listesine ilgili yazımızdan ulaşabilirsiniz.

B2 Vitamini

  • Kimyasal adı riboflavindir.
  • B2 vitamini suda çözünür vitaminlerdendir.
  • B2 vitamini eksikliği dudaklarda, ağız köşelerinde, burun çevresinde, gözde lezyonlar görülmesine neden olabilir.
  • B2 vitamin içeren besin kaynakları şunlardır: kuşkonmaz, muz, bamya, pazı, süzme peynir, süt, yoğurt, et, yumurta, balık ve yeşil fasulye.

B3 Vitamini

  • Kimyasal isimleri: niasin, niacinamide
  • Suda çözünen vitaminlerdendir.
  • B3 vitamini eksikliği pellagraya neden olabilir.
  • İyi miktarda B3 vitamini içeren besin kaynakları şunlardır: karaciğer, kalp, böbrek, tavuk, sığır eti, balık (ton balığı, somon), süt, yumurta, avokado, hurma, domates, yeşil yapraklı sebzeler, brokoli, havuç, tatlı patates, kuşkonmaz, fındık, kepekli tahıllar, baklagiller, mantar ve bira mayası.

B5 Vitamini

  • Kimyasal adı pantotenik asittir.
  • Suda çözünür vitaminlerden biridir.
  • Eksikliği paresteziye (uyuşma, karıncalanma veya yanma hissi gibi duyusal bozukluklar) neden olabilir.
  • İyi B5 vitamini kaynakları şunlardır: etler, tam tahıllar, brokoli, avokado, arı sütü, balık yumurtası.

B6 vitamini

  • Kimyasal isimleri: piridoksin, piridoksamin, piridoksal
  • Suda çözünen vitaminlerdendir.
  • Eksikliği anemi, periferik nöropatiye neden olabilir.
  • İyi B6 vitamini kaynakları şunlardır: et, muz, kepekli tahıllar, sebzeler ve fındık, ceviz gibi yemişler.
  • Süt kurutulup toz haline getirildiğinde içerdiği B6 vitamininin yaklaşık yarısını kaybeder.
  • Yiyeceklerin dondurulması veya konserve yapılması içerdiği B6 vitamini miktarını azaltabilir.

B7 Vitamini

  • Kimyasal adı: Biotin
  • Suda çözünen vitaminlerdendir.
  • Eksikliği dermatit, enterit gibi rahatsızlıklara neden olabilir.
  • İyi B7 vitamini kaynakları şunlardır: yumurta sarısı, karaciğer, bazı sebzeler.

B9 Vitamini (Folik Asit)

  • Kimyasal isimi folik asittir.
  • B9 vitamini ya da diğer adıyla folik asit suda çözünen vitaminlerdendir.
  • Hamilelikte eksikliği kusurlu doğumlara neden olabilir.
  • İyi B9 vitamini kaynakları şunlardır: yapraklı sebzeler, baklagiller, karaciğer, ekmek mayası, bazı güçlendirilmiş tahıl ürünleri, ayçiçeği çekirdeği. Bazı meyveler de birada da bulunur.

Folik asit içeren besinler ve B9 vitamini faydalarını ilgili yazımızdan öğrenebilirsiniz.

B12 Vitamini

  • Kimyasal isimleri: siyanokobalamin, hidroksikobalamin, metilkobalamin
  • B12 vitamini suda çözünen vitaminlerdendir.
  • Eksikliği megaloblastik anemiye yol açabilir.
  • İyi B12 vitamini kaynakları şunlardır: balık, kabuklu deniz ürünleri, et, kümes hayvanları, yumurta, süt ve süt ürünleri. Bazı takviye edilmiş tahıllar ve soya ürünleri de yüksek miktarda B12 vitamini içerebilirler.
  • Veganların B12 vitamini takviyesi almaları tavsiye edilir.

B12 vitamini faydaları ve B12 vitamini içeren besinler hakkında daha detaylı bilgili ilgili yazımızda bulabilirsiniz.

C Vitamini

  • Kimyasal isimleri: Askorbik asit
  • C vitamini suda çözünen vitaminlerdendir.
  • Eksikliği megaloblastik anemiye yol açabilir.
  • Meyve ve sebzeler iyi C vitamini kaynaklarıdır.

C vitamini faydaları ve C vitamini içeren yiyecekler hakkında daha detaylı bilgili ilgili yazımızda bulabilirsiniz.

D Vitamini

  • Kimyasal isimleri: ergokalsiferol, cholecalciferol
  • Yağda çözünen bir vitamindir.
  • Eksikliği raşitizm, osteomalaziye yol açabilir.
  • İyi D vitamini kaynakları: Güneş veya yapay kaynaklardan gelen ultraviyole B ışığa maruz kaldığında cildimiz içerisinde üretilebilir. Ayrıca balık yağı, yumurta, dana karaciğeri, ve mantar da bulunur.

D vitamini faydaları ve D vitamini içeren besinler hakkında detaylı bilgi için ilgili yazımıza göz atmanızı öneririz.

E Vitamini

  • Kimyasal isimleri: tokoferol, tokotrienoller
  • E vitamini yağda çözünen bir vitamindir.
  • Eksikliği nadirdir.
  • İyi E vitamini kaynakları şunlardır: kivi, badem, avokado, yumurta, süt, fındık, yeşil yapraklı sebzeler, ısıl işlem görmeyen bitkisel yağlar, buğday tohumu ve tam tahıllı gıdalar.

E vitamini faydaları ve E vitamini içeren yiyeceklerin listesi için ilgili yazımıza göz atabilirsiniz.

K Vitamini

  • Kimyasal isimleri: filokinon, menakuinonlar
  • K vitamini Yağda çözünen bir vitamindir.
  • İyi K Vitamini kaynakları şunlardır: yeşil yapraklı sebzeler, avokado, kivi. Maydanoz da bol miktarda K vitamini içerir.

K vitamini nedir, faydaları nelerdir ve K vitamini içeren besinler için ilgili yazımızdan yararlanabilirsiniz.

Kaynaklar:

Besinler.org yiyecekler ve besin değerleri hakkında sizleri bilgilendirme amacıyla kurulmuştur. Besinler.org'da yer alan yazılar yazının yayınlandığı tarihte var olan birçok yerli ve yabancı kaynaktan yararlanarak hazırlanmıştır. Besinler.org sitesinde yayınlanan yazılar sağlık profesyonelleri tarafından yazılmamaktadır, bu nedenle burada yazılanlar tıbbi tavsiye veya görüş olarak kabul edilemez. Sitemizi ziyaret edenler kullanım koşullarını okumuş, anlamış ve kabul etmiş sayılır. Eğer sağlığınız ile ilgili bir endişeniz veya sıkıntınız var ise ilgili sağlık personeline danışınız. Aksi takdirde ortaya çıkabilecek olumsuz durumlardan besinler.org sorumlu tutulamaz.