Et ve Balığı Nasıl Saklamalıyız?

Hayvan ürünleri üzerinde çok farklı çeşitlerde bakteriler üreyebilir. Bu nedenle etin her türünün doğru şekilde saklanması ve hazırlanması bu açıdan çok önemlidir. Ancak belki de birçoğumuz farklı et türlerinin farklı şekilde saklanması ve hazırlanması gerektiğini bilmiyor. Bazı et ürünlerini bir hafta süreyle saklamak veya bu süreden sonra dondurmak bir sorun olmazken, bazı et ürünlerini en geç birkaç gün içinde tüketmemiz veya dondurarak saklamamız gerekir.

Yiyeceğiniz et türü ne olursa olsun dikkat etmeniz gereken bazı kurallar vardır. Bir yemeğin sağlıklı olması, o yemeği oluşturan malzemeleri saklamada ve pişirmede ne kadar bilgili olduğunuza da bağlıdır.

Etleri Saklama Süreleri

Genellikle işlenmemiş çiğ et buzdolabında yaklaşık üç gün boyunca güvenle saklanabilir. Eğer etinizi pişirmeden daha uzun süre saklamak istiyorsanız dondurabilirsiniz. Etler dondurmadan önce ağzı iyi kapanan (tercihen hava geçirmez) bir kap ya da poşetle sarılmalıdır. Bu şekilde sakladığınız et birkaç ay süreyle saklanabilir.

Etinizin ne kadar süreyle güvenli şekilde saklanacağı dondurucunuzun ve buzdolabınızın depolama ısısına bağlıdır. Dondurucular mümkün olduğunca -18°C civarında olmalıdır, etlerinizi bu derecede saklamanız sakladığınız yiyecekleri taze tutmanız ve besin değerlerini koruyabilmenize yardımcı olacaktır.  Buzdolapları ise içindeki yiyeceklerin daha uzun süre taze ve güvenli kalabilmesi için mümkünse suyun donma derecesinin hemen üstünde, 1-2°C’de çalışmalıdır.

Aşağıdaki listede doğru şekilde sakladığınız sürece farklı et türlerinin ne kadar süre ile güvenle saklanabileceğini görebilirsiniz.

Buzdolabında

  • Çiğ tavuk: 1-2 gün
  • Çiğ kıyma: 1-2 gün
  • Çiğ balık: 1-2 gün
  • Pişmiş kanatlı hayvan eti (tavuk, hindi), kırmızı et ve balık: 3-4 gün
  • Sosis, salam, sucuk gibi işlenmiş etler: üzerlerinde aksi belirtilmediği takdirde paketleri açıldıktan sonra 1 hafta

Dondurucuda

  • Çiğ tavuk: parça olarak (9 ay), büyün olarak (1 yıl)
  • Çiğ kıyma: 3-4 ay
  • Çiğ biftek veya pirzola gibi parça etler: türüne ve tazeliğine bağlı olarak 4 ila 12 ay
  • Çiğ balık: 6 ay
  • Pişmiş et, tavuk ya da balık: 2-6 ay arası
  • Sosis, salam, sucuk: 1-2 ay

Et Hazırlarken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Kırmızı et, tavuk eti veya balık hazırlarken ellerinizi hazırlama öncesinde ve hazırlama sürecinde gerektiğinde sık sık yıkadığınıza emin olun.

Eti pişireceğiniz diğer yiyeceklerle farklı bir yüzeyde veya kapta hazırlayın. Bu sayede istenmeyen zararlı organizmaların yayılmasını engellersiniz. Özellikle sebzeleri eğer aynı yemek için kullanmayacaksanız ayrı bir alanda hazırlamanız çok daha önemlidir.

Yemeğinizi hazırlarken et ve diğer yiyecekler için ayrı kesme tahtaları kullanın. Hazırlama işlemi bittikten sonra çiğ etle temas etmiş her türlü kap kacağı iyice temizleyin. Yemeğinizi hazırlamak ve servis etmek için farklı kaplar kullanın.

Et Pişirme Sıcaklığı ve Gıda Güvenliği

Yiyeceklerinizi pişirdiğiniz sıcaklık o yiyeceğin tadı ve gıda güvenliği üzerinde etkilidir. Gıda güvenliği açısından etinizin iç sıcaklığının yüksek ısılara ulaşması daha güvenlidir. Ancak güvenli pişirme sıcaklıkları farklı et türleri için farklıdır.

  • Çekilmiş Et (koyun, dana kıyması) için 72°C
  • Taze, parça etler için 63°C.
  • Çekilmiş, parça ya da bütün haldeki tavuk eti için 74°C
  • Balık için 63°C

Etleri pişirdikten sonra dinlendirme süresi de önemlidir. Eti pişirdikten sonra dinlendirmek, yemeden önce etin sıcaklığının olası bakterileri öldürmesi için biraz daha zaman verir.

Pişirme Dereceleri

Etleri pişirirken, etin içinin sıcaklığı etin pişme derecesini belirtir. (Az pişmiş – orta – iyi pişmiş gibi) Bu sıcaklık en iyi şekilde bir et termometresi kullanılarak kontrol edilir. Tipik pişirme sıcaklıkları şunlardır:

  • Az pişmiş et için 49-52 °C
  • Orta pişmiş 60-63°C
  • İyi pişmiş 74°C ve üstü

Az veye orta pişmiş etler, üzerlerinde bulanabilecek tüm bakterileri öldürmek için iyice yeterince pişmiş olmayabilir. Ancak, bu risk farklı et türleri için değişir.

Örneğin tavuk eti gibi kanatlı hayvanların etleri her zaman iyice pişirilmelidir. Yeterince pişmiş tavuk eti salmonella veya diğer hastalıklar taşıyabilir.

Az pişmiş et sevenlerin biftek ve pirzola gibi daha güvenli etleri tercih etmeleri daha iyi bir tercih olacaktır, çünkü kıymanın daha yüksek ısılarda pişirilmesi gerekmektedir. Bunun sebebi parça etlerin üzerinde bulunan bakterilerin genellikle etin yüzeyinde bulunmasıdır. Çekilmiş etlerde bakteriler etin tamamına yayılmış olabilir.

Balık

Güvenli balık pişirme yöntemleri çok geniş bir yelpazeye sahiptir. Balığın tipine, tazeliğine ve kalitesine göre değişir. Balık pişirmek için kullandığınız yöntem de son derece önemlidir.

Değişik balık türleri hazırlayacağınız da pişirme talimatlarına bakın. Genel olarak balıkların pişmiş olması gerekir Bununla birlikte, orta nadir balık belirli türleri için kabul edilebilir. Suşi gibi çiğ balık tüketirken dikkat edilmelidir. Herhangi bir hastalık taşımamsı için özenle hazırlanmış olması gerekir.

Kaynaklar:

Besinler.org yiyecekler ve besin değerleri hakkında sizleri bilgilendirme amacıyla kurulmuştur. Besinler.org'da yer alan yazılar yazının yayınlandığı tarihte var olan birçok yerli ve yabancı kaynaktan yararlanarak hazırlanmıştır. Besinler.org sitesinde yayınlanan yazılar sağlık profesyonelleri tarafından yazılmamaktadır, bu nedenle burada yazılanlar tıbbi tavsiye veya görüş olarak kabul edilemez. Sitemizi ziyaret edenler kullanım koşullarını okumuş, anlamış ve kabul etmiş sayılır. Eğer sağlığınız ile ilgili bir endişeniz veya sıkıntınız var ise ilgili sağlık personeline danışınız. Aksi takdirde ortaya çıkabilecek olumsuz durumlardan besinler.org sorumlu tutulamaz.